עקרב-נמלים
עַקְרַב-נְמָלִים[1] (שם מדעי: Birulatus) הוא סוג של עקרבים ממשפחת העקצניים (Buthidae).
מאפיינים
עקרבי-הנמלים שייכים לסוג נדיר וקטן (כ-20 מ"מ) של עקרבים מירמקופיליים (חיים בסימביוזה עם נמלים) האנדמיים ללבנט (ירדן, ישראל, סוריה), עם מינים המאכלסים בתי גידול צחיחים ליד קיני נמלי-קציר.
טקסונומיה

הסוג, שהוקם על ידי Max Vachon ב-1974 עבור המין B. haasi (ההולוטיפ הוא נקבה מדרום ירדן), היה בתחילה בעל קרבה לא ודאית אך מאוחר יותר סומן כשושלת עתיקה ומבודדת הקשורה לסוגים חד-צלע (Compsobuthus) ו-Buthiscus בהתבסס על תכונות מורפולוגיות כמו סידור זיפי החישה על הרגליבחנין, גרגור חזק ועיניים צדדיות מצומצמות.[3]
בהמשך, עקרב-נמלים הירדן (B. israelensis) (ממזרח ישראל) ו-B. astartiae (סוריה) תוארו כל אחד מנקבות בודדות; תיקונים טקסונומיים בשנת 2021 תיארו מחדש את B. haasi באמצעות הזכר הראשון והוסיפו את B. jordanensis. (ממרכז ירדן), תוך שיפור אבחון הסוג באמצעות מיקרוסקופ אלקטרונים והבחנת מינים לפי ספירת הרכסים בבטן האחורית, סידור זיפי החישה ומספר העלעלים במסרקיות (7–9). כל המינים נותרו נדירים ביותר באוספים (פחות מ-50 פרטים ידועים לפני 2021).[4][5][6]
מינים בסוג
ישנם ארבעה מינים מוכרים בסוג כיום:[7]
- Birulatus astartiae Stathi & Lourenço, 2003
- Birulatus haasi Vachon, 1974
- Birulatus israelensis Lourenço, 2002 - עקרב-נמלים הירדן
- Birulatus jordanensis Lourenço, Al-Saraireh, Afifeh, Baker, Bader-Katbeh & Amr, 2021
אטימולוגיה
שם הסוג Birulatus מנציח את הארכנולוג הרוסי אלכסיי אנדרייביץ' ביאליניצקי-בירולה (Alexei Andreevich Byalynitsky-Birula (אנ')).
קישורים חיצוניים
- עקרב-נמלים, באתר NCBI (באנגלית)
- עקרב-נמלים, באתר האנציקלופדיה של החיים (באנגלית)
- עקרב-נמלים, באתר GBIF (באנגלית)
הערות שוליים
- ↑ מילון בעלי חיים: עכבישנים (תשע"ט), 2019, באתר האקדמיה ללשון העברית
- ↑ Sharon Warburg, Yoram Zvik, Efrat Gavish-Regev, Hitching a ride on a scorpion: the first record of phoresy of a myrmecophile pseudoscorpion on a myrmecophile scorpion, Arachnologische Mitteilungen: Arachnology Letters 66, 2023-12-29 doi: 10.30963/aramit6605
- ↑ Iasmi Stathi, Wilson R. Lourenço, Description of a new scorpion species of the genus Birulatus Vachon, 1974 (Scorpiones, Buthidae) from Syria, Zoology in the Middle East 30, 2003-01, עמ' 105–110 doi: 10.1080/09397140.2003.10637995
- ↑ Yoram Zvik, Yoram Zvik, First record of myrmecophyly in the scorpion Birulatus israelensis (Scorpiones: Buthidae), Arachnologische Mitteilungen 54, 2017-09-01, עמ' 21–23 doi: 10.5431/aramit5404
- ↑ Wilson R. Lourenço, Al-Saraireh Mohammad, Bassam Abu Afifeh, Mohammad Abu Baker, Ahmad Bader-Katbeh, Zuhair Amr, New insights on the taxonomy of the genus Birulatus Vachon, 1974, and description of a new remarkable species from Jordan (Scorpiones, Buthidae), Bulletin de la Société entomologique de France 126, 2021-03-08, עמ' 123–132 doi: 10.32475/bsef_2186
- ↑ Lourenço, Wilson., Further morphological considerations on the genus Birulatus Vachon (Scorpiones, Buthidae), with the description of a new species from Israel, Revista Ibérica de Aracnologia 6, 2002, עמ' 141-145
- ↑ Jan Ove Rein, Trondheim, Norwegian University of Science and Technology, Buthidae, The Scorpion Files, 08.01.2026
עקרב-נמלים43038891Q2904573